“Dit is ónze plek voor de Vrouwen Eredivisie en meer.”
Het verborgen geboortemaandeffect in het Nederlandse vrouwenvoetbal. Van het amateurveld tot Oranje. Van de jeugdacademie tot de Vrouwen Eredivisie. Bestaat er een verborgen voordeel voor speelsters die eerder in het jaar geboren zijn?
De KNVB heeft begin juli het nieuwe Ontwikkeltraject Meiden (OTM) gepresenteerd, een vernieuwde ontwikkelroute voor ambitieuze voetbalsters die het voormalige Jeugd Plan Nederland Meiden vervangt. Volgens de bond moet het traject meer meiden bereiken, ontwikkelkansen verbeteren en de route naar betaald voetbal en nationale jeugdteams verbreden.
De introductie komt op een moment waarop de discussie over de toekomst van het Nederlandse vrouwenvoetbal steeds nadrukkelijker wordt gevoerd. Terwijl de KNVB inzet op een sterkere talentontwikkeling, groeit in het veld de vraag of Nederland ook voldoende investeert in het behouden van dat talent.
Deze zomer valt een opvallende transfertrend op in het Europese vrouwenvoetbal: Bundesliga-clubs halen massaal speelsters uit de Nederlandse Eredivisie Vrouwen. Alleen al deze transferperiode maakten meer dan tien speelsters de overstap van Nederland naar Duitsland. Dat roept de vraag op: waarom kijken Duitse clubs zo nadrukkelijk naar Nederland, en wat zegt dat over de verschillen tussen beide competities?
Het vrouwenvoetbal beleeft een ongekende gouden eeuw. Stadions stromen vol, sponsordeals bereiken recordhoogten en tv-zenders vechten om de uitzendrechten. Achter deze glimmende façade voltrekt zich echter een complexere realiteit. De massale toestroom van kapitaal professionaliseert de sport in sneltreinvaart, maar brengt tegelijkertijd de schaduwzijden van het mannenvoetbal met zich mee.
De sport staat op een kruispunt: wordt het vrouwenvoetbal een financieel duurzaam succesverhaal, of kopieert het blindelings de ongelijkheid uit de mannenwereld?
Waarom Ajax vaak meteen toeslaat, PSV controle houdt en nieuwkomers meteen worden getest.
De eerste speelronde. Traditioneel gezien het begin van een seizoen, vol verwachtingen, nieuwe gezichten en frisse plannen. Maar wie de cijfers erbij pakt, ziet iets anders. De openingswedstrijd is geen verkenning. Het is een ontmaskering. In doelpunten, in krachtsverschillen en in spelopvatting wordt al snel duidelijk wie klaar is en wie achter de feiten aanloopt.
“Je kunt een seizoen niet winnen in de eerste wedstrijd,” zegt een trainer vaak.
“Maar je kunt wel meteen laten zien waar je staat.”
En dat is precies wat er al jaren gebeurt.
In het seizoen 2018/19 werd een zelden gezien niveau bereikt: gemiddeld meer dan vier doelpunten per wedstrijd. Nog geen tien jaar eerder lag dat gemiddelde ruim onder de drie. Wat gebeurde er in die jaren? En waarom lijken de cijfers sindsdien juist af te vlakken?
Wie naar de seizoensdata kijkt, ziet geen rechte lijn omhoog, maar een competitie in beweging. Een competitie die groeide, uitbreidde, zichzelf opnieuw moest uitvinden en inmiddels een fase van volwassenheid lijkt te hebben bereikt.
Dit is het verhaal van die ontwikkeling, verteld door de cijfers.
Goals bepalen wedstrijden. Assists bepalen hoe ze ontstaan.
Maar pas wanneer je die twee samenvoegt, zie je wie écht impact heeft op een eindtoernooi. Niet de pure afmakers. Niet de stille creators. Maar de spelers die beide kunnen, op het moment dat het telt.
Op basis van goals én assists op EK’s en WK’s ontstaat zo een andere top 10.
Een lijst die niet alleen kijkt naar hoeveel, maar vooral naar invloed.
Goals bepalen wedstrijden.
Maar assists bepalen hoe die goals ontstaan.
In de geschiedenis van Oranje zijn de namen van topscorers bekend.
Maar wie de cijfers van EK’s en WK’s erbij pakt, ziet een ander verhaal.
Een verhaal van spelers die wedstrijden niet afmaken maar ze openen.
In discussies over Oranje gaat het vaak over één ding: wie heeft de meeste goals?
Maar wie de cijfers goed bekijkt, ziet dat die vraag eigenlijk niet de juiste is.
Het gaat niet alleen om hoeveel je scoort.
Het gaat om wanneer.
De verborgen verschillen tussen Oranje-spelers op EK’s en WK’s
Waarom de spits zijn monopolie op goals aan het verliezen is
Wie naar voetbal kijkt, verwacht één ding: spitsen die scoren. Maar de data vertelt inmiddels een ander verhaal. De klassieke verdeling – verdedigers achterin, middenvelders als schakel en aanvallers voor de goals – brokkelt razendsnel af.
Sterker nog: het middenveld is bezig de aanval te kopiëren.
In moderne voetbalanalyse draait het niet alleen om doelpunten, maar vooral om wat er vóór het doel gebeurt.
Op basis van data over:
ontstaat een duidelijk beeld van wat wedstrijden écht beslist.
Is ervaring belangrijker dan energie? Of winnen jongere teams vaker? Op basis van data uit 22 speelrondes hebben we gekeken naar de gemiddelde leeftijd per wedstrijd en het bijbehorende resultaat.
De uitkomst is verrassender dan je misschien denkt.
Niet elk meisje speelt ooit een interland. Niet elk meisje tekent een contract bij Ajax, PSV, FC Twente of Feyenoord. Niet elk meisje komt terecht in de Champions League of draagt ooit het shirt van de Oranje Leeuwinnen.
Want voetbal heeft altijd over veel meer gegaan dan alleen de top.
Voetbal gaat over zelfvertrouwen. Over leren samenwerken. Over omgaan met winst en verlies. Over discipline. Over vriendschappen. Over ontdekken wie je bent en wie je wilt worden. En juist daarom verdient ieder meisje de kans om zo ver mogelijk te komen. Niet omdat iedereen prof wordt. Maar omdat niemand van tevoren weet wie dat wél wordt.
Met de finale van de Eredivisie Cup tussen PSV en Ajax is ook het doek gevallen over het seizoen 2025/26 in de Vrouwen Eredivisie. Daarmee kunnen de definitieve cijfers worden opgemaakt van een competitiejaar waarin aanvallend voetbal opnieuw de boventoon voerde.
In 132 wedstrijden werd liefst 444 keer gescoord, goed voor een gemiddelde van 3,36 doelpunten per wedstrijd. Ajax noteerde met twaalf clean sheets de beste defensieve cijfers van het seizoen.
De landstitel ging uiteindelijk naar PSV, dat profiteerde van puntenverlies bij concurrenten Ajax en FC Twente. Ook Feyenoord mengde zich later nog in de strijd, maar slaagde er niet in om écht druk te zetten op de koppositie van de Eindhovenaren.
De discussie rondom Hera United ontspoort inmiddels volledig. Een bestaand probleem blijft het gebrek aan consistent KNVB-beleid rondom vrouwen- en meidenvoetbal. Maar tegelijkertijd moeten we ook eerlijk blijven: Hera United was in de praktijk gewoon Telstar met een nieuwe branding. Sportief én financieel stond er geen stabiele Eredivisie-basis, geen top-selectie.
En hoewel ik die afbouw van 12 naar 10 clubs nog steeds een nutteloze ingreep vind, hoeven we nu ook niet te doen alsof alleen Hera United slachtoffer is. NAC Breda en Excelsior zitten in exact dezelfde onzekerheid. FC Groningen heeft investeringen gedaan en verdwijnt alsnog terug naar de Tweede Divisie.
Met ingang van seizoen 2026/’27 wordt de competitiepiramide in het betaald vrouwenvoetbal aangepast.
De Eurojackpot Vrouwen Eredivisie gaat naar tien teams, het format verandert en de licentie-eisen worden heroverwogen.
Het doel: een kwaliteitsslag.
Niemand zal betwisten dat kwaliteit noodzakelijk is. De competitie moet sterker, professioneler en stabieler worden. De vraag is alleen: waar ontstaat die kwaliteit werkelijk?
