Stel je voor: het is 2019. Het Nederlandse vrouwenvoetbal onder begeleiding van de KNVB staat internationaal in de spotlights. Oranje Leeuwinnen Europees kampioen, finalist op het WK. In eigen land lopen er inmiddels 160.000 meiden rond met voetbalschoenen onder de arm. Je zou denken dat de Eredivisie Vrouwen op weg was om een volwaardige professionele competitie te worden.

Nou, niet dus. Achter de schermen was het een chaos.

De voorzitter van de kersverse Coöperatie Eredivisie Vrouwen vertelde destijds hoe scheef alles zat. Hij zag het met eigen ogen: de competitie die bedoeld was als de top van de piramide, draaide in werkelijkheid op vrijwilligers, losse stichtingen en goedbedoeld plakwerk. De KNVB sloot convenanten die veel beloofden maar niets verplichtten. Clubs kregen geld maar geen richting. Sponsoring? Karig. Marketing? Niet georganiseerd. Stadions? Veel te groot voor de 500 fans die kwamen opdagen. Het hele systeem schommelde ergens tussen ambitie en amateurisme – te groot voor het servet, te klein voor het tafellaken.

Regionale trainingscentra (Centrum voor Topsport en Onderwijs) sloten hun deuren. Clubs mochten zelf maar wat in elkaar knutselen. Talentontwikkeling – hét fundament onder een topsportstructuur – werd een gatenkaas. En ondertussen vertrokken de grootste talenten naar het buitenland, omdat dáár wel een fulltime trainingscultuur, professionele begeleiding en leefbare salarissen waren.

En het pijnlijkste? Al in 2019 hing de vraag in de lucht of de Eredivisie Vrouwen in deze vorm überhaupt bestaansrecht had. Er werd zelfs geopperd dat sterke amateurclubs de topcompetitie beter konden runnen, omdat ze minstens zoveel structuur hadden als eredivisieclubs.

De KNVB toekomst

Fast forward naar nu, en je zou denken dat die lessen eindelijk zijn opgepakt. Maar nee. We zitten met een nieuwe KNVB-constructie die op papier ambitieus oogt, maar in de praktijk dezelfde fout maakt als altijd: het verkleint het speelveld. Letterlijk.

Van 12 naar 10 clubs. Drie degradanten. Een “verzwaard” systeem dat zogenaamd groei moet stimuleren, maar in werkelijkheid de competitie verschraalt, de spanning verkleint en de basis verkleint. En dan de ironie: de KNVB roept al jaren marketingkreten als dare to dream, spark the game, dreams in the making – maar tegelijkertijd verkleinen ze de enige plek waar die dromen werkelijkheid kunnen worden. Je kunt geen brede piramide bouwen terwijl je de fundering wegzaagt.

Financiële logica

Dan komen we bij de financiële logica. De KNVB strooit straks met EUR 100.000 per club, alsof dat de motor is die alles recht gaat trekken. Maar laten we eerlijk zijn: denkt iemand werkelijk dat Ajax, PSV, Feyenoord of FC Twente op dat bedrag zitten te wachten? Voor hen is het kleingeld. Peanuts. Het vrouwenvoetbal in Nederland is nog steeds een investeringsdomein, geen winstmodel – en precies daarom zouden juist deze vier grootmachten moeten zorgen dat het geld terechtkomt waar het écht nodig is.

In plaats van dat EUR 400.000 onzichtbaar wegvloeit in de begrotingen van de topclubs, zou het moeten terechtkomen bij de andere acht clubs. Zodat een Excelsior, NAC, PEC Zwolle of SC Heerenveen eindelijk een volwaardig begeleidingsteam kunnen bouwen. Of hun speelsters iets beter kunnen verlonen, zodat ze niet afhankelijk zijn van bijbaantjes, studies of ouders om rond te komen. Ajax haalt straks weer een paar talenten bij PEC weg – prima, dat hoort bij topsport. Maar hoeveel opleidingsvergoeding heeft Ajax de afgelopen jaren richting Zwolle gestuurd? Precies.

Zelfstandig worden?

En dan heb je Hera United. Een club die zélf gebouwd heeft, zélf investeert, zélf gelooft. Maar als zij degraderen door dit KNVB-plan? Dan verdwijnen ze uit beeld. Geen ESPN, geen landelijke media en geen commerciële groei. En nog pijnlijker: als zelfstandige vrouwenclub levert de mediaopbrengst bijna niets op, omdat ze geen BVO zijn. Hoe kun je dan ooit een stabiele eredivisie bouwen?

We kunnen doen alsof alle 12 clubs “zelfstandig moeten draaien”, maar wie houden we voor de gek? Op dit moment zijn er misschien vier clubs die dat écht kunnen: Ajax, PSV, Feyenoord en FC Twente. Misschien AZ als we optimistisch zijn. De rest leeft nog in de overgangsfase tussen dromen en survival.

En precies daarom moeten de speelsters nu hun stem laten horen. Want de clubs? Het management? Die verschuilen zich achter beleidsnotities, belangen en overlegstructuren. Niemand wil de eerste zijn die tegen de KNVB ingaat.

It’s up to you

Maar jullie – de speelsters – zijn degene die het straks voelen. Jullie zijn degene die degraderen. Jullie zijn degene die terugvallen in amateurstructuren, zonder fulltime begeleiding, zonder medische staf, zonder media-aandacht. Zestig tot tachtig speelsters die binnen één zomer van prof naar WW kunnen gaan. En wat te denken van de jeugdteams, jeugdtrainers en de begeleiding die erachter zit?

Als dat geen reden is om de media op te zoeken, om samen op te staan, om een speelronde te staken, om solidariteit te tonen… wat dan wel?

Dit is jullie podium. Pak het. Want als jullie nu zwijgen, beslist de KNVB voor jullie toekomst – en voor de toekomst van elke speelster die na jullie komt.